Het ritme van 0 naar 100 (en weer terug)

Veel mensen met ADHD herkennen dit patroon: je raakt ergens enorm enthousiast over, barst van de energie, je ideeën buitelen over elkaar heen en je kunt niet wachten om erin te duiken. Hyperfocus aan, alles in recordtempo eruit knallen… en daarna compleet stilvallen. Je bent leeg, op, en krijgt niks meer gedaan. Maar waarom gebeurt dat eigenlijk in het brein?

De dopamine-motor

Een grote misvatting over ADHD is dat het draait om een tekort aan aandacht. In werkelijkheid gaat het om het reguleren van aandacht.

  • Nieuwe prikkels geven een dopamine-boost → energie en focus schieten omhoog.
  • Je komt in een opwaartse spiraal, een creatieve flow waarin je niet te stoppen bent.
  • Het brein beloont intensiteit door meer dopamine af te geven, waardoor dit alles-of-niets-patroon zo vaak voorkomt bij mensen met ADHD.

Executieve functies: de rem die haperend werkt

Om je energie te doseren zijn executieve functies nodig: plannen, prioriteiten stellen, tijd bewaken. Bij ADHD werken die functies minder stabiel. Tijdens een hyperfocus zie je daarom vaak dat iemand doorgaat tot de tank volledig leeg is.

Hyperfocus: kracht én valkuil

Hyperfocus kan een enorme kracht zijn: ongekende productiviteit, creativiteit en doorzettingsvermogen. Maar diezelfde intensiteit kost ook gigantisch veel energie.

Na de hyperfocus volgt vaak de crash: stilte, leegte, soms zelfs schuldgevoel.

Energiebeheer in plaats van tijdbeheer

Eenmaal in zo’n hyperfocus werkt plannen in “uren” vaak minder goed. Als dat voor jou ook zo is, is het misschien makkelijker om te denken in energiepieken en pauzes.

  • Tijdens pieken: benut de flow, maar bouw kleine ankers in (pauzes, eten, ademen).
  • Tijdens dalen: wees mild, laad op, accepteer dat dit bij jouw ritme hoort.

Dat klinkt mooi, maar in de praktijk is het lastig. Externe reminders kunnen helpen: wekkers, afspraken met je gezin of collega’s die je op tijd laten stoppen. Toch blijft het moeilijk om je brein te temmen. En weet ook dat ieder mens anders is, wat voor de 1 werkt hoeft voor jou niet te werken en andersom.

Mildheid in plaats van schuld

We voelen ons vaak schuldig omdat we niet passen in een neurotypische wereld. Maar dat schuldgevoel is onterecht. Dit ritme hoort bij ons. En als neurodivergente gemeenschap hebben we net zoveel recht op onze eigen regels als ieder ander.

Meer lezen?

👉  Van 1 naar 100 en weer naar nul